Klitten bij je hond verwijderen zonder trekken (en wanneer het vilt is)

Een klit begint altijd klein. Een beetje vocht achter het oor, wat wrijving van de halsband, een plekje onder de oksel waar de poot langs schuurt. Je voelt een knoopje, je denkt ‘morgen’, en drie dagen later is het een propje waar je kam in blijft steken. Ik weet het, want ik heb er al eentje bij Whisky laten ontstaan tot het een vilten knoop was die ik moest wegknippen. Dat was de laatste keer.

Deze gids gaat over de dingen die ik toen fout deed, en wat er wél werkt.

Waar zitten klitten bij een hond?

Altijd op dezelfde plekken, omdat daar wrijving en vocht samenkomen:

• Achter de oren, waar het haar fijn is en de halsband langs schuurt.
• Onder de oksels en in de liezen, waar de poten bij elke stap over de vacht wrijven.
• De borst, waar het tuig zit.
• De broek en de staart, bij honden met lang haar.
• De buik, bij alles wat in natte struiken loopt.

Een goede gewoonte: voel na elke wandeling met je vingers langs die vijf plekken. Dat duurt twintig seconden en vangt elke klit op terwijl hij nog los is.

Hoe haal je een klit uit de vacht zonder te trekken?

1. Hou de vacht vast tussen de klit en de huid. Met duim en wijsvinger, net als bij een kind met een knoop in het haar. Alles wat je nu trekt, trekt aan je vingers, niet aan de huid.
2. Begin aan het uiteinde van de klit, niet bij de huid. Werk met de grove kant van de kam in korte bewegingen van buiten naar binnen. Elke beweging haalt een paar haren los.
3. Doe geen druk. Voel je weerstand, stop en ga iets verder naar het uiteinde. De kam moet erdoor glijden, niet erdoor rukken.
4. Werk nooit op een natte klit. Nat haar trekt strakker aan. Droog eerst, of wacht.
5. Klaar? Dan de fijne kant. Met de haarrichting mee door de zone, zodat de losse haren mee naar buiten komen.

Wat niet werkt: een borstel over de klit halen (die glijdt eroverheen en legt het haar er mooi bovenop, zodat je de klit niet meer ziet), en trekken omdat het ‘bijna los’ is. Bijna los is bij honden hetzelfde als niet los, en ze onthouden het.

Kam of borstel: wat is het verschil?

Een borstel maakt mooi, een kam controleert. Een borstel gaat over de vacht en maakt de bovenlaag glad. Een kam gaat dóór de vacht en voelt elke knoop. Daarom borstel je voor het uiterlijk en kam je voor de controle. Wie alleen borstelt, ziet er een gladde hond uit en heeft er eentje vol klitten onder.

Wanneer is het vilt, en wat dan?

Vilt is een klit die zo dicht en zo plat tegen de huid zit dat je er geen vinger meer tussen krijgt. De huid eronder blijft vochtig, warm en zonder lucht, en dat is precies waar hotspots en huidirritatie ontstaan. Vilt kam je niet los. Elke poging doet pijn en lost niets op. Dan knip je het eruit, voorzichtig, met een afgeronde schaar en een kam tussen de huid en de schaar. Of je laat het aan een trimmer, zeker als het op meerdere plekken zit. Daar is geen schande aan; het is gewoon het moment waarop thuis stopt.

Zo doen wij het bij Whisky

Een Biewer Yorkshire terriër heeft lang, zijdeachtig haar en geen ondervacht. Bij ons doet de grove kant van de DuoComb dus bijna al het werk: achter de oren, onder de oksels en in de broek, een paar keer per week, na een wandeling als de vacht droog is. De fijne kant gebruik ik bij haar vooral om losse haartjes mee te nemen en de vacht weer in model te leggen.

Heb je een hond mét ondervacht, een cocker, een border collie, een golden, dan draai je het om: de fijne kant wordt je belangrijkste kant, zeker in de rui. Die neemt de losse, dode ondervacht mee naar buiten, zodat die niet in je zetel belandt en niet tot klitten samenpakt. Daarom zijn er twee kanten op één kam: je hoeft niet te wisselen van hulpmiddel halverwege een poot.

Wat ik heb geleerd: klein beginnen. Whisky is koppig. Als ik met een kam van drie minuten begin, krijg ik tien minuten protest. Als ik begin met één oor en een brokje, krijg ik de rest gratis.

Voor wie dit niets is

• Kortharige honden zonder ondervacht. Een boxer of een whippet heeft geen klitten en geen ondervacht; een rubberen borstel is daar genoeg.
• Een vacht die al vervilt is. Dan kam je niet meer, dan knip je of ga je naar de trimmer. Een kam is om het zover niet te laten komen.
• Wie een ontklitmes zoekt. De DuoComb heeft geen mesjes. Dat is een keuze: mesjes werken sneller, maar zonder techniek snij je in de huid. Thuis kiezen wij voor tanden.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een hond kammen?

Lang of krullend haar: om de twee à drie dagen op de klitplekken, en één keer per week helemaal. Honden met ondervacht in de rui: dagelijks een paar minuten. Kortharig: één keer per week met een rubberen borstel.

Wat doet een ondervachtkam?

Hij haalt de losse, dode ondervacht uit de vacht zonder de bovenlaag te beschadigen. Minder haar in huis, minder klitten, en een vacht die beter ademt.

Helpt een ontklitspray?

Bij lichte klitten wel: het haar glijdt makkelijker langs elkaar. Spuit het op de klit, laat even intrekken, en werk dan met de kam. Bij vilt helpt geen enkele spray.

Mag ik dezelfde kam voor mijn kat gebruiken?

Ja, dezelfde techniek geldt: vacht bij de huid vasthouden, van het uiteinde naar binnen werken, nooit forceren. Katten verdragen kortere sessies, dus stop eerder.

Koen runt Virovo. Hij is baasje van Whisky, een Biewer Yorkshire terriër van vier met lang zijdehaar en een uitgesproken mening over kammen. Bij huidproblemen, hotspots of vilt op meerdere plekken: trimmer of dierenarts, niet deze gids.