Oprolbare hondenlijn: wanneer wel, wanneer niet, en hoe wandel je veilig in het donker?

Half vijf, en het is al schemerig. Eind oktober wordt de laatste ronde van de dag een ronde in het donker, en dat blijft zo tot maart. Whisky trekt zich daar niets van aan: haar neus werkt in het donker even goed. Ik wel. Een witte hond in het gras zie je nog, een donkere hond op een donker pad niet. En ik ben de enige die de fietser ziet aankomen.

Deze gids gaat over twee vragen die in de herfst samenvallen: is een oprolbare lijn een goed idee, en hoe wandel je veilig in het donker? Over de eerste vraag zijn hondentrainers streng, en terecht. Ik probeer eerlijk te zijn over waar ze gelijk hebben.

Waarom raden trainers een flexilijn af?

Om vier redenen, en ze kloppen alle vier:

• Je hond leert trekken. Bij een oprolbare lijn staat er altijd spanning op. Je hond voelt constant een lichte trek en leert dat trekken normaal is. Voor een hond die netjes aan de lijn moet leren lopen, is dat precies verkeerd.
• Je hebt minder controle. Vijf meter is veel als er plots een kat, een fietser of een andere hond opduikt. De rem werkt, maar niet in een halve seconde.
• De lijn zelf kan kwetsen. Een dunne lijn die snel afrolt en om een vinger, een been of een poot slaat, snijdt. Nooit de lijn vastpakken, nooit om je hand wikkelen.
• De handgreep kan uit je hand schieten als een grote hond plots sprint. Daarom zijn ze er met een maximaal hondengewicht, en daarom koop je er geen voor een hond die harder trekt dan jij vasthoudt.

Dus: een oprolbare lijn is geen trainingslijn. Wie hem zo gebruikt, heeft de trainers tegen, en mij ook.

Wanneer is een oprolbare lijn wél handig?

Op plekken waar je hond mag snuffelen maar niet los mag: het bospad met aanlijnplicht, de dijk, het weiland achter de wijk, de wandeling aan zee buiten het seizoen. Daar wil je dat je hond zijn neus kan volgen en zelf de afstand bepaalt, zonder dat jij een meterslange sleeplijn uit de modder moet vissen. Een oprolbare lijn neemt het losse stuk zelf op en geeft het weer als je hond verder loopt. Dat is het enige wat hij goed doet, en dat doet hij goed.

Bij ons gaat Whisky in de wijk aan haar gewone korte lijn, en pas aan het begin van het pad klik ik de oprolbare lijn aan. Twee lijnen, twee situaties. Het is een gewoonte van tien seconden.

Situatie	Korte vaste lijn	Oprolbare lijn	Lange sleeplijn
Langs de straat, in de wijk	Ja	Nee	Nee
Bospad met aanlijnplicht	Kan	Ja	Ja
Open veld, strand	Beperkt	Ja	Ja
Hond die trekt of in training is	Ja	Nee	Alleen onder begeleiding
Drukte, andere honden, kinderen	Ja	Nee	Nee
Nat weer, modder	Ja	Ja (lijn rolt schoon op)	Hele lijn vol modder

3 meter of 5 meter?

Drie meter voor wie vooral in de buurt wandelt en af en toe wat ruimte wil geven. Vijf meter voor wie geregeld op open plekken komt waar snuffelruimte het doel is. Langer dan vijf meter zou ik voor een gewone wandeling niet nemen: hoe langer de lijn, hoe langer de rem erover doet. Voor Whisky, die klein is en op een pad vooral in een boog om alles heen loopt, is drie meter ruim voldoende.

Hoe wandel je veilig in het donker?

Drie dingen, in deze volgorde van belang:

1. Gezien worden. Een reflecterend tuig of halsband, en liefst een lampje dat aan en uit knippert aan de halsband. Dat is voor de fietser en de automobilist, niet voor jou.
2. Zelf zien. Waar je hond zit, wat hij opeet, of dat donkere hoopje een egel is. Daarvoor heb je licht nodig dat jij richt. Een lampje in de handgreep van de lijn is daar het handigste voor, om één simpele reden: je kunt het niet vergeten, want het zit aan het ding dat je toch al meeneemt.
3. Jezelf zichtbaar maken. Een reflecterend jasje of een hesje. Je hond is verlicht, jij staat ernaast in het zwart.

Een lampje in de lijn vervangt punt 1 niet. Het schijnt vooruit, naar de grond en naar je hond, niet opzij naar het verkeer. Voor langs de weg blijft de knipperlamp aan de halsband de belangrijkste.

Zo gaat de avondronde bij ons

Korte lijn tot aan het pad. Daar de LumiWalk aan het tuig, lampje aan, en Whisky mag haar drie meter nemen. Het licht zit vooraan in de handgreep en schijnt naar beneden, dus ik zie precies waar ze snuffelt en wat ze probeert op te rapen. Dat laatste is bij een Yorkie met de eetlust van een labrador geen overbodige luxe.

Het lampje werkt op AAA-batterijen, die zitten er niet bij, dus die koop je meteen mee. Ik heb er een reserveset van in de la liggen, want een lampje dat uitvalt halverwege een donker pad is precies het soort ding dat je één keer meemaakt. De handgreep heeft een antislipafwerking, en dat merk je pas als het regent. De haak is metaal en de lijn nylon. Het maximale hondengewicht volgens de leverancier is 50 kilo, maar ik zou hem zelf niet nemen voor een hond die hard trekt, hoe zwaar of licht die ook is. Een oprolbare lijn is nu eenmaal geen lijn voor trekkers.

Voor wie dit niets is

• Honden die trekken, of die nog leren aan de lijn te lopen. Eerst een korte lijn en training. Een oprolbare lijn maakt het probleem groter.
• Wie een lijn zoekt die zelf oplicht. Bij de LumiWalk zit het licht in de handgreep; de lijn zelf geeft geen licht.
• Zware honden die sprinten. Ook onder 50 kilo: een hond die vanuit stilstand wegschiet, rukt elke oprolbare lijn uit je hand.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een hondenlijn zijn?

In veel Vlaamse gemeenten geldt op openbare plaatsen een aanlijnplicht, soms met een maximale lijnlengte in het politiereglement. Check de regels van je gemeente; op een bospad met aanlijnplicht is een oprolbare lijn van 3 of 5 meter doorgaans in orde, langs de straat hou je je hond kort.

Welke lijn is geschikt voor een hond die trekt?

Geen oprolbare. Een korte vaste lijn aan een goed passend tuig, en lessen bij een hondenschool. Dat klinkt streng, maar het is het eerlijke antwoord.

Welke verlichting is geschikt om met mijn hond te wandelen?

Een knipperlampje aan de halsband om gezien te worden, een reflecterend hesje voor jezelf, en licht dat jij richt (hoofdlamp of een lampje in de lijn) om zelf te zien. Alle drie, niet één van de drie.

Zijn de batterijen inbegrepen?

Nee. De LumiWalk werkt op gewone AAA-batterijen, die je apart koopt.

Koen runt Virovo. Hij is baasje van Whisky, een Biewer Yorkshire terriër van vier die in het donker beter ziet dan haar baasje en dat ook laat merken. Regels over aanlijnen verschillen per gemeente; check het reglement van de jouwe.